Spoorwegbeveiliging van de Nederlandse spoorwegen

Veiligheidsverantwoordelijkheid

Onder beveiliging van het railgebonden spoorwegverkeer wordt verstaan: het zoveel mogelijk bevorderen van de veilige en efficiënte afwikkeling van dit verkeer door middel van technische inrichtingen, aangevuld met reglementaire bepalingen. In Nederland is ProRail de verantwoordelijke instantie voor het landelijke spoorwegnet. Iedereen verwacht niet anders dan dat een trein veilig is.

"Alle middelen en methoden waarmee veilig treinverkeer wordt gerealiseerd en in stand gehouden" is de meest gangbare definitie van het seinwezen.

De overheid ziet toe op de veilige afwikkeling van het verkeer op basis van de door haar gegeven eisen; deze eisen zijn richtinggevend voor vernieuwing en instandhouding van de technische infrastructuur. Zie hiervoor o.a. de betreffende regelgeving.

Dit houdt in: een voortdurende optimalisatie in de te nemen veiligheidsmaatregelen; deze moeten structureel van aard zijn en duurzaam. Het treffen van bronbestrijdende maatregelen heeft als regel voorkeur; echter hiermee kan nooit worden volstaan: slijtage en defecten zijn onvermijdelijk, kosten van bronbestrijding (d.w.z. een risico bij de bron bestrijden) kunnen onacceptabel hoog zijn. Achtereenvolgens zijn ook preventieve, correctieve en gevolgbestrijdende maatregelen mogelijk. De te kiezen maatregelen moeten een minimaal vereist veiligheidsniveau garanderen, waarbij uitvoerbaarheid, kosten en realiseerbaarheid afgewogen worden tegen het nut van meer dan minimale veiligheid. Overheidseisen gelden als absoluut minimum.

Een eventuele eigen visie van organisaties in de branche op bijvoorbeeld de vormgeving van veiligheidsmaatregelen mag daarmee niet in strijd zijn.

Bovenstaande tekst is grotendeels ontleend aan een uitgave ten behoeve van de Technical Visit IRSE aan Nederland; februari 1999, thema “Managing the Interface”, zie.

Railinfrabeheer99.doc

Download DOC • 51KB

De totale spoorwegveiligheid wordt mede bepaald door de constructie van de spoorbaan, het rollend materieel, het vrije ruimteprofiel, e.a..

Bij het seinwezen gaat het dus in essentie over de methoden en middelen waarmee we de veilige exploitatie van een spoorweg mogelijk maken. De treindienstleiding kan vervolgens rijtoestemming / informatie geven aan een machinist om de trein langs een voorgeschreven route te verplaatsen.

Het seinsysteem moet veiligheid garanderen, zonder onnodige "kosten" te veroorzaken, gemeten in tijd of geld.

A.T. Blackall - Een van de eerste Voorzitter van de IRSE, 1912

Niet echt een nieuw inzicht, A.T. Blackall, een van de eerste voorzitters van de Institution of Railway Signal Engineers, formuleerde dit al in 1912:

“The whole of the methods and means by which the movement of traffic is controlled....

....A Signalling system must provide for safety without undue sacrifice of economy, whether in time or money”

(A.T. Blackall, ca. 1912)

Verzamelde kennis wordt op deze site gestructureerd ondergebracht, zodat een systematisch beeld ontstaat van de verschillende kennisgebieden die tot het seinwezen, en nauw verbonden vakgebieden, behoren.

Uitgebreide historische informatie is ondergebracht in het hoofdstuk Geschiedenis.