Cursus Automatisch Blok met Dubbel Enkelspoor (4-draads APB)
- 30 sep 2025
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 5 aug
Op een tweesporig baanvak dat met een automatisch blokstelsel met dubbel-enkelspoorbeveiliging uitgerust is, zijn beide sporen voor beide rijrichtingen gelijkwaardig te gebruiken. Daarom wordt de samenstelling dubbel-enkelspoor als naam voor het type blokstelsel gebruikt. Elk spoor is daarbij in blokken verdeeld die in beide rijrichtingen gedekt worden door blokseinen terwijl ook de overwegaankondigingen ingericht zijn voor beide rijrichtingen. Elk spoor biedt dus in beide rijrichtingen (in de wandeling voor zowel voor rechter- als linkerspoorrijden) dezelfde capaciteit.
4-draads APB
Dit type blokstelsel kan toegepast worden op meersporige- en enkelsporige baanvakken. Het B-relais beveiligingssysteem dat gebruikt wordt om dit type blokstelsel te implementeren, staat bekend als 4-draads APB (Automatisch Permissief Blok) omdat voor elk spoor 4 draden in de blokkabel gebruikt worden voor de seinsturing.
De 4 draden was vroeger een belangrijk argument om kabelkosten te besparen. Belangrijker dan het storingsgedrag. Tegenwoordig is het andersom. De functionaliteit van het systeem is belangrijk en biedt de gebruiker (vervoerder, verkeersleiding) flexibiliteit. De technische uitvoering met 4 draden is tegenwoordig vanwege het storingsgedrag en de toegenomen treinfrequentie op verzoek van de verkeersleiding een argument om bij wijzigingsprojecten automatisch blokstelsel met linkerspoorbeveiliging toe te passen.
APB, met de A van ..... Automatisch of Absoluut?
Bovenstaande afbeelding van het cursusboek toont duidelijk de letters ‘4 dr. APB’ en zowel de titel als de tekst van dat boek spreken over ‘Automatisch Blokstelsel...’.
Maar in paragraaf 1.2 van het cursusboek staat dat APB betekent: Absoluut Permissief Bloksysteem.
Is dat niet verwarrend? We zoomen in:
In de reeks van blokstelsels die NS kent (kende), past de titel van dit cursusboek in het rijtje:
Automatisch blokstelsel voor zonder linkerspoorbeveiliging,
Automatisch blokstelsel met beveiligd linkerspoorrijden en
Automatisch blokstelsel met dubbelenkelspoorbeveiliging.
In deze reeks betekent de A terecht in alle gevallen ‘automatisch’.
We gaan terug in de tijd: hier wordt beweerd dat het automatisch blokstelsel met de meeste capaciteit gerealiseerd wordt met absolute (‘stop and stay’) en permissieve (‘stop and proceed’) seinen. Wie het document leest kan niet anders dan tot de conclusie komen dat we in Nederland het systeem met permissieve en absolute seinen hebben overgenomen. Immers, we onderscheiden in het hele land op dezelfde wijze als in dit document is beschreven de P-seinen van de bediende seinen.
De toevoegingen "absoluut" en "permissief" hebben betrekking op het karakter van de seinen. De bediende seinen die toegang geven tot een APB-beveiligd baanvak mogen in ons seinstelsel onder geen enkele voorwaarde (tenzij met 'lastgeving'/European Instructions) door een trein voorbij gereden worden als ze stop tonen, vandaar de toevoeging "absoluut" aan de benaming van dit blokstelsel. De (tussen-)seinen voorzien van een ‘P’ op de vrije baan daarentegen, mogen wel voorbijgereden worden als ze stop tonen, zij het dan na voldaan te hebben aan bepaalde voorwaarden. Dit zijn "permissieve" seinen.
De afkorting APB in het geval van het blokstelsel met dubbelenkelspoorbeveiliging doet zijn naam daarom eigenlijk pas eer aan als we hier de oorspronkelijke Amerikaanse betekenis Absoluut Permissief Blokstelsel aan toekennen, overlet dat het (net als de andere) een automatisch blokstelsel is. Met alle eer aan de uitvinders van GRS!
Zoals eerder vermeld wordt optimale flexibiliteit bereikt als de vrije baan geheel bediend wordt uitgevoerd, zoals moderne technieken mogelijk maken.
Opmerkingen