Automatic Train Operation ATO
- 1 sep 2025
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 20 okt 2025
Systeembeschrijving
Automatic Train Operation, met als doel de treinsnelheid automatisch te regelen, dient om de capaciteit van het spoor te verhogen, de punctualiteit te verbeteren en de energie-efficiëntie te optimaliseren.
Aan de kant van het rollend materieel is misschien wel de grootste vorm van automatisering de introductie van automatische rem. Deze uitvinding stelde de machinist in staat om zelf de remmen voor de hele trein te bedienen, waardoor het rempersoneel dat vroeger over de hele trein verspreid was, werd vervangen. Destijds was deze uitvinding revolutionair; vandaag de dag is het de norm en is het niet langer denkbaar om remmers in te zetten in lange treinen.
ATO van tegenwoordig is onderverdeeld in vijf automatiseringsniveaus (GoA voor Grade of Automation). Deze automatiseringsniveaus beginnen bij GoA 0, d.w.z. bediening zonder automatisering, en lopen op tot GoA 2 (semi-automatische bediening met een machinist) en bereiken hun maximum bij GoA 4, wat staat voor een volledig automatische bediening zonder bestuurder en zonder personeel in de trein.
Criteria voor systematische toepassing van ATO zijn het aantal betrokken vervoerders, de homogeniteit van het materieelbestand, de complexiteit van de bedrijfsprocessen, de invloed van de omgeving op deze processen en de gevoeligheid voor verstoringen. Het zal duidelijk zijn dat “gesloten” metrosystemen het meeste baat hebben bij ATO, de toepassing op hogesnelheidslijnen en bijv. de Betuweroute wordt al lastiger, en de toepassing op grote delen van het spoorwegnet de grootste inspanningen vragen.
ATO-systemen zijn geen veilige systemen, ze werken in combinatie met beveiligingssystemen om de veiligheid te kunnen blijven waarborgen.
In Nederland zijn en worden proeven en testen uitgevoerd met ATO, onder andere op de Betuweroute en op de noordelijke lijnen in de provincies Groningen en Friesland.
ATO met hybrid level 3 proefrit
In mei heeft ProRail samen met Network Rail op de ETCS National Integration Facility ENIF een demonstratie run gemaakt met ATO (Automatic Train Operation) en Hybrid ERTMS Level 3. Dit met de nieuwe 700 trein van de Thameslink waar ATO GOA2 (Grade of Automation 2) momenteel in bedrijf is. Deze ATO trein rijdt kort achter een trein met Level 3 treinintegriteit die vertrekt. Er zijn drie runs gemaakt om de winst van ATO en Hybrid Level 3 te illustreren. Het illustreert de winst die te halen is met korte blokken tot het perron en ook het opdelen van het perron. Dat kan natuurlijk ook met fysieke blokken maar virtuele blokken zijn goedkoper en bieden andere opties. De ATO winst zit hem hier vooral in wat verder door accelereren, de gereden snelheid is hier beperkt (zoals ook op de Thameslink).
Opmerkingen