NX '68
- 31 aug 2025
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 29 dec 2025
Algemeen
Van het systeem emplacementbeveiliging is het NX-systeem een functievervuller. Het NX'68 systeem is gebaseerd op B-relais, waarin de essentiële functies worden uitgevoerd om aan de veilligheidsvoorwaarden te voldoen.
De afkorting NX staat voor eNtrance and eXit. Daarmee wordt het begin en eindsein van een rijweg bedoeld. In het NX systeem wordt een rijweg ingesteld door eerst het beginsein en daarna het eindsein te selecteren. In de verschillende generaties NX beveiligingen gebeurt dat op verschillende manieren, maar het principe blijft gelijk.
Voor treinen worden rijwegen ingesteld, van sein naar sein. Voor een sein dat aan het begin van een rijweg (de eNtrance), veilig kan komen wordt gecontroleerd dat alle beweegbare spoortoestellen, zoals wissels, in en veilige eindstand liggen en vergrendeld zijn. Dan is de rijweg (tot aan het eind, de eXit) intact of integer. Doordat in een rijweg, net als in een blok, normaliter maar één trein tegelijk wordt toegelaten worden kop/staart botsingen verhinderd, treinseparatie. Door te controleren dat een wissel dat voor een rijweg in een bepaalde stand nodig is niet al in een andere stand voor een strijdige rijweg wordt gebruikt, of daarvoor al gereserveerd is, verhinderen we flankaanrijdingen, treinseparatie. Omdat op stations ook treinen samengesteld worden, door het combineren of splitsen van treinstellen of het bijplaatsen of afrangeren van rijtuigen, zijn er ook rijwegen nodig waarmee een trein of rangeerdeel (in Nederland is dat hetzelfde voor de beveiliging) naar een spoor kunnen rijden waar zich al een trein of een aantal wagens bevindt. Daarvoor gebruiken we speciale rijwegen en tonen de seinen speciale seinbeelden voor het zgn rijden op zicht of rijden naar bezet spoor.
In het Engels wordt een emplacementsbeveiliging aangeduid met Interlocking. Dat kan verwarring geven, omdat het (werk)woord Interlocking ook gebruik wordt voor het proces van het uitsluiten van strijdige rijwegen en treinbewegingen. Het is een beetje semantiek, maar "de Interlocking" implementeert op een emplacement behalve de treinseparatie functie dus ook de rijwegintegriteitsfunctie, hoofdzakelijk door het sturen van wissels in de juiste stand voor de ingestelde rijweg, het detecteren dat die wissels inde gevraagde stand liggen en dat de tongen goed aansluiten op de aanslagspoorstaven en vervolgens het vastleggen en vasthouden van die wissels totdat de rijweg wel vrijgegeven is.
Compleet nieuwe NX-installaties worden niet of nauwelijks meer gebouwd; elektronische varianten zijn doorgaans voordeliger. Bestaande NX-installaties worden nog wel gewijzigd als elektronische alternatieven te duur zijn. Tenzij tot ombouw naar ERTMS in het kader van dat programma is besloten.
Opmerkingen